Chuchuhuasi czyli ciepły dom

Jeśli w południowoamerykańskiej selwie natrafisz na potężne drzewo o prostym pniu i gładkiej, zielonkawej korze oraz wysokości dochodzącej do trzydziestu pięciu metrów, to na pewno jest to chuchuhuasi (Maytenus macrocarpa). W języku keczua to dziwne słowo (wym. czuczułasi) oznacza „ciepły dom”.

Nie istnieją plantacje chuchuhuasi. Drzewo rośnie w selwie tylko w stanie dzikim. Głównie w Peru, Kolumbii, Ekwadorze, częściowo także w Wenezueli. Dzięki swym imponującym rozmiarom, w gąszczu zawsze zdaje się być olbrzymem, mocarzem, tym bardziej, że – spragnione słońca – zwykło rosnąć na wzniesieniach, przez co wydaje się jeszcze wyższe. Jakby potwierdzeniem niezwykłości rośliny jest wielka twardość jej pnia i gałęzi. Pod tym względem chuchuhuasi konkurować może nawet ze słynnym drzewem żelaznym. Cechy te od zawsze przyciągały uwagę tubylców. Wielowiekowa obserwacja i obcowanie z tym drzewem, doprowadziły ich do interesujących wniosków: chuchuhuasi nie tylko jest bardzo odporne i twarde, lecz ma także bezcenne walory terapeutyczne.

Wyjątkowy skład

Wśród składników obecnych w chuchuhuasi wykryto rzadkie w świecie roślinnym alkaloidy spermidynowe i seskwiterpenowe, jak również kumaryny, saponiny, chinony, triterpeny, katechiny, ketonochinole, aurony, chalkony i fenole proste. Wykazano też obecność enzymu proteokinazy C (PKC), działającego na układ odpornościowy. Badania nad rośliną prowadzili naukowcy z Uniwersytetu Katolickiego w Rzymie, z korporacji farmaceutycznej Sphinx w Południowej Karolinie w USA, a także z tokijskiej Wyższej Szkoły Farmacji.

Badacze doszli do wniosków, że chuchuhuasi może pomagać na:

  1. artretyzm, reumatyzm, gościec stawowy lub RZS,
  2. bóle kości i mięśni, fibromialgię,
  3. osteoporozę,
  4. stany przewlekłego zmęczenia,
  5. wzmocnienie systemu nerwowego,
  6. w stanach po udarach mózgu,
  7. a także, że chuchuhuasi może działać jako efektywny afrodyzjak.

Praktyczne obserwacje

Doświadczenie zebrane przez stosującą roślinę ludność Ameryki Łacińskiej zdaje się potwierdzać te wskazania. Szczególnie wiele relacji na temat dobroczynnego działania chuchuhuasi dotyczy jego pozytywnego wpływu na szeroką gamę schorzeń kostnych. Podkreśla się też rozgrzewające działanie rośliny, skąd bierze się jej nazwa. Ponadto zauważa się synergiczny efekt jej działania w połączeniu z innymi „plantas medicinales” z południowoamerykańskiej farmakopei, takimi jak iporuru (Alchornea castaneifolia) czy vilcacora (Uncaria tomentosa).

Nalewka i „siedem korzeni”

W Ameryce Południowej bardzo popularna jest nalewka z wiórków lub z kory drzewa chuchuhuasi zalanych spirytusem lub trzcinowym rumem. Często dodaje się do niej także wiórki z vilcacory lub z podobnie potężnego drzewa jak chuchuhuasi – z tahuari (Tabebuia serratifolia). Taka nalewka powinna naciągać około trzech tygodni. W tym czasie zabarwia się najpierw na czerwono, a następnie na brązowo. Jest ponoć bardzo skuteczna na przeziębienia oraz stanowi silny afrodyzjak.

Chuchuhuasi – jako jedna z siedmiu ingrediencji – wchodzi także w skład słynnej nalewki „siedem korzeni” o właściwościach wzmacniających, odmładzających i zwiększających libido.

W literaturze naukowej

W monografii „Ziołolecznictwo amazońskie i andyjskie” pod redakcją dr Katarzyny Żurowskiej czytamy:

„Substancje czynne zawarte w tej roślinie działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie, stąd (...) mają zastosowanie jako uzupełnienie kuracji antyartretycznej i antyreumatycznej. (...) Preparaty sporządzone z chuchuhuasi zwalczają bronchit, grypę, biegunki, robaczycę. Dodatkowo wykazują działanie przeciwhistaminowe, tonizujące i relaksujące (rozkurczowe). (...) Wykorzystuje się (...) [je] również do nasiadówek w przypadku hemoroidów. Surowiec używany jest także jako środek wzmacniający (podnosi poziom adrenaliny w organizmie) (...). Już w latach 60. opisano własności tej rośliny wzmagające odporność. Fakt ten stwierdzono na podstawie wyników badań wskazujących na wzrost ilości fagocytów po podaniu preparatów z chuchuhuasi. (...)”

Wszechstronność doprawdy imponująca. I można z niej coraz częściej korzystać, bo chuchuhuasi dostępne jest na rynku w postaci łatwego w użyciu wyciągu płynnego.

Wit Romanowski